Những bất cập trong chế độ tiền lương, phụ cấp hiện nay và hướng sửa đổi


Thực hiện Kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, vừa qua Ban Bí thư Trung ương Đảng quyết định thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án “sửa đổi những bất hợp lý về tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức cơ quan đảng, đoàn thể và một số đối tượng khác”, trong đó, Ban Tổ chức Trung ương với chức năng là cơ quan Thường trực của Đề án đã cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, tổng hợp, thống nhất đánh giá một số nội dung sau (1):

1. Một số tổ chức mới hình thành, hoặc sát nhập nhưng chưa có quy định về chính sách, chế độ tiền lương (Đảng uỷ Ngoài nước; Đảng uỷ Đường sắt Việt Nam; Báo Điện tử Đảng Cộng sản…), do đó, cùng với việc nghiên cứu cải cách tổng thể chính sách tiền lương vào giai đoạn 2011–2012, cần phải kịp thời nghiên cứu sửa đổi, bổ sung một số nội dung cho phù hợp với điều kiện, tình hình cụ thể hiện nay.

2. Một số bất hợp lý của hệ thống tiền lương hiện hành, đã tác động không tốt đến tâm lý, của cán bộ, công chức, viên chức công tác ở cơ quan Đảng, đoàn thể, chưa tạo được sự yên tâm công tác lâu dài và thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.

3. Thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức trong từng khu vực có khoảng cách ngày càng rộng do điều kiện, lợi thế của từng cá nhân, từng ngành, nghề khác nhau (đơn vị sự nghiệp với cơ quan tham mưu khác của Đảng) tạo sự phân hoá giàu nghèo trong đội ngũ cán bộ, công chức nói chung, vì thế tiền lương không còn ý nghĩa là đòn bẩy khuyến khích cán bộ, công chức nâng cao trách nhiệm và phát huy năng lực sáng taọ trong học tập, công tác.

4. Chính sách tiền lương phải tiến tới bảo đảm cho cán bộ, công chức, viên chức sống được bằng tiền lương ở mức trung bình khá trong xã hội.

Qua nghiên cứu, khảo sát ở một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và cơ quan Đảng, đoàn thể ở Trung ương, chúng tôi nhận thấy một số bất hợp lý trong chính sách tiền lương hiện hành cần được bổ sung, sửa đổi thể hiện ở những nội dung:

(1) Chế độ phụ cấp đối với cán bộ, công chức các cơ quan đảng, đoàn thể.

(2) Về tiền lương và phụ cấp chức vụ lãnh đạo đối với một số chức danh trong cơ quan đảng, Mặt trận và các đoàn thể.

(3) “Mức lương chuẩn” của cán bộ lãnh đạo và cán bộ chuyên trách Hội Cựu chiến binh Việt Nam.

(4) Chính sách tiền lương đối với một số tổ chức, đơn vị được thành lập sau tháng10/2004 (thời điểm thực hiện chính sách tiền lương năm 2004).

Trong thời gian tới việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung những bất hợp lý về tiền lương và phụ cấp nêu trên cần giải quyết triệt để những nội dung cơ bản sau:

I. Về chế độ phụ cấp đối với cán bộ, công chức cơ quan đảng, đoàn thể

1. Phụ cấp thâm niên nghề

Hiện nay, ngoài Quân đội, Công an và một số ngành thuộc lĩnh vực nội chính trong đó có Uỷ ban Kiểm tra Đảng các cấp được hưởng phụ cấp thâm niên nghề. Việc áp dụng chế độ phụ cấp thâm niên nghề đối với cán bộ, công chức công tác ở Ngành Kiểm tra Đảng là quyết định đúng, tạo động lực cho cán bộ, công chức trong Ngành Kiểm tra Đảng yên tâm công tác, phát huy cao khả năng, năng lực bản thân, hoàn thành tốt nhiệm vụ đề ra. Bên cạnh những ưu điểm trên thì chế độ, chính sách cán bộ cũng đã tạo những bất hợp lý mới đối với cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị, đặc biệt là giữa những cán bộ, công chức làm công tác tham mưu cho các cấp uỷ đảng, vì:

Thứ nhất, cán bộ, công chức công tác ở các cơ quan tham mưu của Đảng, đoàn thể không những phải có năng lực, trình độ đáp ứng được yêu cầu công việc tham mưu cho cấp uỷ mà còn phải có phẩm chất đạo đức tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng, gương mẫu trong lối sống và cần có thời gian thực tiễn tích luỹ kinh nghiệm. Thực tế vừa qua để thu hút người giỏi, người có trình độ vào làm việc trong các cơ quan nhà nước nói chung, đặc biệt là các cơ quan đảng, đoàn thể là rất khó khăn.

Thứ hai, phải vừa có chuyên môn, nghiệp vụ của ngạch công chức, nắm vững đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời phải có khả năng tuyên truyền, vận động, thuyết phục quần chúng thực hiện đúng chủ trương, đường lối cuả Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Thứ ba, cán bộ, công chức công tác tại các cơ quan đảng, mặt trận và các đoàn thể từ Trung ương đến cơ sở có những tính chất, đặc điểm, độ phức tạp công việc và môi trường làm việc tương tự nhau; vì vậy các chính sách đãi ngộ cần được thực hiện như nhau.

Đảng, Nhà nước cần tiếp tục ưu tiên thực hiện chế độ phụ cấp thâm niên nghề đối với cán bộ, công chức, người lao động công tác ở các ban đảng còn lại; mặt trận và các đoàn thể trước vì điều kiện ngân sách còn có hạn nên không thể giải quyết trong cùng một lúc (2).

2. Về phụ cấp trách nhiệm công việc đối với đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên và công chức trực tiếp làm công tác bảo vệ chính trị nội bộ

Báo cáo viên, tuyền truyền viên là những cán bộ, đảng viên, quần chúng ưu tú có bản lĩnh chính trị vững vàng; nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đòi hỏi phải có khả năng viết, báo cáo hoặc truyền đạt ở các mức độ khác nhau. Đội ngũ “báo cáo viên” được cấp uỷ giao cho Ban Tuyên giáo các cấp tuyển chọn, công nhận và bồi dưỡng kiến thức.

Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác bảo vệ chính trị nội bộ (từ Trung ương đến cấp huyện và tương đương) là những người phải làm việc trong điều kiện phức tạp, thầm lặng, thường xuyên tiếp xúc, xử lý với các hồ sơ tài liệu có độ mật cao mà còn phải đáp ứng yêu cầu nắm vững quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, có lập trường quan điểm đúng đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng, khách quan, công tâm.

Vì vậy, ngoài tiền lương theo ngạch, bậc hiện hưởng do Nhà nước quy định, trong thời gian tới cần nghiên cứu bổ sung đối tượng được áp dụng chế độ phụ cấp trách nhiệm công việc là 02 nhóm cán bộ, công chức (báo cáo viên, tuyên truyền viên và công chức trực tiếp làm công tác bảo vệ chính trị nội bộ) theo quy định hiện hành của Đảng và Chính phủ.

3. Về phụ cấp chức vụ lãnh đạo đối với một số chức danh trong cơ quan Đảng, Mặt trận và các đoàn thể

Tại Quyết định số 128-QĐ/TW ngày 14/12/2004 của Ban Bí thư (khoá IX) “về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức cơ quan Đảng, Mặt trận và các đoàn thể” quy định hệ số phụ cấp chức vụ lãnh đạo đối với các chức danh lãnh đạo, có quy định hệ số phụ cấp chức vụ lãnh đạo của các chức danh phó trưởng các đoàn thể chính trị – xã hội ở Trung ương là 1,25 bằng với tổng cục trưởng thuộc bộ và thấp hơn thứ trưởng và tương đương là 0,05 (của 1,30), nên chưa tạo được mối tương quan chung đối với cấp phó của các cơ quan Trung ương, tạo tâm lý không tốt, hiểu chưa đúng về các tổ chức trong hệ thống chính trị. Vì vậy, việc tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh hệ số phụ cấp chức vụ lãnh đạo của các chức danh phó trưởng đoàn thể chính trị – xã hội ở Trung ương cùng với chức danh phó bí thư tỉnh uỷ, thành uỷ; chủ tịch hội đồng nhân dân, chủ tịch uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (trừ Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh) là điều cần thiết. Đặc biệt vừa qua, chức danh bí thư tỉnh, thành uỷ (trừ Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh) đã được nâng hệ số phụ cấp chức vụ lãnh đạo từ 1,30 lên hệ số 1,40 (theo Quyết định số 275-QĐ/TW, ngày 04/12/2009 của Ban Bí thư).

4. Về “Mức lương chuẩn” của cán bộ lãnh đạo chuyên trách Hội Cựu chiến binh Việt Nam

Hội Cựu chiến binh là tổ chức chính trị – xã hội được tổ chức từ Trung ương đến cơ sở. Cựu chiến binh là người đã tham gia đơn vị vũ trang chiến đấu chống giặc ngoại xâm, làm nghĩa vụ quốc tế, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đã nghỉ hưu, chuyển ngành, phục viên, xuất ngũ(3).

Nhưng vì yêu cầu, nhiệm vụ của đất nước trong thời kỳ mới, được Đảng và nhân dân giao phó các Cựu chiến binh lại tiếp tục tham gia góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Qua thời gian thực hiện từ tháng 10-2004 đến nay, chế độ tiền lương hiện hành đối với cán bộ lãnh đạo Hội Cựu chiến binh các cấp đã bộc lộ một số nhược điểm như:

Một là, theo quy định cán bộ được giữ chức vụ lãnh đạo (bầu cử, bổ nhiệm) không quá 2 nhiệm kỳ cùng một chức vụ, nhưng “mức lương chuẩn” cho nhiệm kỳ thứ 2 (của từng chức vụ) đối với cán bộ chuyên trách giữ chức danh lãnh đạo (bầu cử, bổ nhiệm) từ Trung ương đến cấp huyện chưa có.

Hai là, trong khi mọi người phải làm đủ 8 tiếng và có trách nhiệm như những cán bộ, công chức cơ quan đoàn thể chính trị – xã hội khác nhưng chỉ hưởng có 90% của “mức lương chuẩn” và phụ cấp chức vụ lãnh đạo bằng với chức danh các đoàn thể khác cùng cấp.

Ba là, Cán bộ là bộ đội phục viên, xuất ngũ có tuổi đời từ 40 trở xuống đối với nam, 35 tuổi trở xuống đối với nữ, có thời gian công tác trong quân đội nhân dân đã phục viên, xuất ngũ và không hưởng trợ cấp nghỉ việc một lần thì vẫn chưa được cơ quan quản lý xem xét cho đóng, hưởng bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội. Từ đó, tạo nên tâm tư đối với đội ngũ cán bộ Hội Cựu Chiến binh các cấp, những người đã có thời gian cầm súng bảo vệ Tổ quốc.

Vì vậy, thực hiện ý kiến của Bộ Chính trị tại Kết luận số 40-KL/TW, trong thời gian tới cần nghiên cứu sửa đổi: (1) việc áp dụng hưởng 100% của mức lương chuẩn và phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong hệ thống Hội Cựu chiến binh các cấp; (2) cán bộ tái cử hoặc được tái bổ nhiệm chức vụ nhiệm kỳ thứ hai được hưởng thêm 5% mức lương chuẩn của chức danh đó. (3) Trường hợp cán bộ chuyên trách các cấp là bộ đội phục viên, xuất ngũ (trong độ tuổi quy định) nhưng chưa hưởng chính sách, chế độ một lần, thì được xem xét đóng hưởng bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội là điều cần thiết nên làm.

II. Chính sách tiền lương đối với tổ chức thành lập sau tháng 10/2004

1. Đảng uỷ Ngoài nước và Đảng uỷ Đường sắt

Thực hiện Nghị quyết Trung ương IV (khoá X), Ban cán sự Đảng Ngoài nước được sáp nhập vào Đảng uỷ Khối các cơ quan Trung ương và đổi tên thành Đảng uỷ Ngoài nước và Đảng uỷ Đường sắt Việt Nam sáp nhập vào Đảng uỷ Khối Doanh nghiệp Trung ương. Nhưng đến nay chưa được cơ quan có thẩm quyền xây dựng chế độ tiền lương và phụ cấp đối với 02 cơ quan trên. Vì vậy, trong thời gian tới đối với 02 tổ chức này ta cần sớm thực hiện theo hướng:

Xác định rõ vị trí, chức năng của hai tổ chức trong hệ thống chính trị, có tính đến đặc thù riêng của từng tổ chức (là Tổ chức đảng toàn Ngành Đường sắt Việt Nam và quản lý đảng viên với phạm vi trên 100 nước trên thế giới của Tổ chức Đảng ngoài nước…) để từ đó xây dựng chế độ tiền lương, phụ cấp phù hợp đối với cán bộ, công chức và người lao động của hai tổ chức trên.

2. Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

Báo Điện tử Đảng Cộng sản được thành lập sau ngày ban hành Quyết định số 128-QĐ/TW, của Ban Bí thư (khoá IX) với chức năng, nhiệm vụ cơ bản là:

– Hệ thống thông tin điện tử được tổ chức một cách khoa học, có hệ thống, nhằm cung cấp thông tin chính thống về quan điểm, đường lối, chính sách đối nội và đối ngoại của Đảng.

– Có nhiệm vụ tuyên truyền, bình luận theo quan điểm chính thống của Đảng đối với sự kiện được dư luận trong nước và nước ngoài quan tâm, đồng thời có trách nhiệm bác bỏ các âm mưu, luận điệu xuyên tạc, sai trái của các thế lực thù địch, phản cách mạng…

– Là kho thông tin động, vừa lưu trữ thông tin lịch sử vừa thường xuyên bổ sung, cập nhật mới để giới thiệu về chính sách, chủ trương và các hoạt động chủ yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Hiện nay, các cơ quan ở Trung ương và cấp uỷ địa phương đều có báo hoặc tạp chí, với nhiều loại hình cùng hoạt động (báo viết, báo hình,…). Báo Điện tử Đảng Cộng sản là đầu mối thuộc Ban Tuyên giáo Trung ương quản lý, vì vậy cần căn cứ mối tương quan chung trong hệ thống báo chí hiện hành để xây dựng chế độ tiền lương đối với cán bộ, nhân viên, phóng viên của Báo.

III. Một số đề xuất kiến nghị khác liên quan

1. Chính sách đối với người chuẩn bị nghỉ hưu: Để tạo sự bình đẳng chung đối với cán bộ, công chức và người lao động hưởng lương trong các cơ quan, đơn vị Nhà nước có đủ điều kiện nghỉ hưu theo quy định của pháp luật, thì từ khi có thông báo nghỉ hưu đến khi nghỉ hưu, nếu đang hưởng lương chuyên môn, nghiệp vụ mà bậc lương đó chưa phải là bậc cuối của ngạch, thì đề nghị thống nhất được nâng lương sớm trước thời hạn 12 tháng (01 năm) để làm cơ sở tính bảo hiểm xã hội khi nghỉ hưu.

2. Chính sách nâng lương sớm: Nhiều cơ quan, đơn vị của Đảng, đoàn thể cũng đề nghị nâng tỉ lệ % số cán bộ, công chức và người lao động hằng năm được nâng lương sớm do có thành tích (từ 5% hiện nay lên 10%), trong mỗi cơ quan, đơn vị của Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể nhằm tạo động lực, khuyến khích cán bộ, công chức và người lao động phát huy tối đa khả năng, trí tuệ và tinh thần để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được tổ chức giao.

3. Về nâng ngạch, nâng bậc công chức: Theo quy định của Luật cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 13-11-2008 và có hiệu lực từ ngày 01-01-2010, thì việc tổ chức thi nâng ngạch công chức được căn cứ vào một số nguyên tắc cơ bản sau:

– Thống nhất giao Bộ Nội vụ là cơ quan chủ trì tổ chức, quản lý (bao gồm cả cơ quan đảng, đoàn thể) trong việc tổ chức thi nâng ngạch công chức;

– Thi nâng ngạch cạnh tranh (trong một vị trí có thể nhiều người cùng dự thi) và tổ chức thí điểm trong thời gian khoảng 3 năm;

– Việc bổ nhiệm ngạch chuyên viên cao cấp và tương đương lần đầu đối với công chức do Bộ Nội vụ đảm nhận.

Do công chức cơ quan đảng, đoàn thể vừa có đặc điểm của công chức vừa có đặc điểm riêng của người làm công tác tham mưu cho cấp uỷ, nên ngoài Luật Cán bộ, công chức họ còn chịu chi phối bởi quy định của Điều lệ Đảng. Đồng thời, trong thực tế hiện nay, việc tổ chức thi nâng ngạch công chức đang được áp dụng chung cho cả cán bộ (không chỉ riêng công chức dự thi).

Vì vậy, việc tổ chức thi nâng ngạch cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị cần thực hiện như sau:

Thứ nhất, trong Luật cán bộ, công chức, Bộ Nội vụ (là thành viên Chính phủ) được Quốc hội giao trực tiếp tổ chức thi nâng ngạch công chức là không nên vì trong tiến trình phát triển của đất nước ở từng giai đoạn có khác nhau; đồng thời để bảo đảm được đặc điểm riêng của từng ngành, từng lĩnh vực (trong đó có cơ quan đảng, đoàn thể), đề nghị Bộ Chính trị giao Ban cán sự Đảng Chính phủ chỉ đạo các thành viên của Chính phủ có liên quan trong khi chưa sửa Luật, việc xây dựng các văn bản hướng dẫn Luật cán bộ, công chức, theo hướng:

Bộ Nội vụ là cơ quan được giao nhiệm vụ hướng dẫn, quản lý nhà nước đối với công chức, có trách nhiệm trình Chính phủ ban hành và tự ban hành các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền, để hướng dẫn quy trình thực hiện thi tuyển, thi nâng ngạch công chức, không nên vừa ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện vừa trực tiếp tổ chức thực hiện.

Thứ hai, hiện nay việc tổ chức thi nâng ngạch công chức vẫn đang trong giai đoạn thí điểm theo Luật cán bộ, công chức nên trước mắt, cho phép các cơ quan Đảng, đoàn thể được tiếp tục tổ chức thi nâng ngạch công chức và được bổ nhiệm vào ngạch đối với công chức thi đạt kết quả (theo phân cấp thẩm quyền hiện hành của Đảng); đồng thời các cơ quan, đơn vị của Đảng, đoàn thể nếu có những đặc điểm riêng và có đủ điều kiện tổ chức thi, thì được chủ trì, phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương và các cơ quan liên quan tổ chức thi nâng ngạch chuyên viên chính và tương đương trở xuống.

Thứ ba, một số cơ quan đề nghị Bộ Chính trị xem xét chỉ đạo Ban cán sự Đảng Chính phủ nghiên cứu cho phép cán bộ, công chức là nữ được rút ngắn thời gian giữ ngạch, giữ bậc lương so với công chức là nam giới để làm căn cứ nâng bậc và dự thi nâng lên ngạch trên (khi có đủ các điều kiện, tiêu chuẩn khác), nhằm bảo đảm công bằng hơn vì tuổi đời của công chức là nữ được nghỉ hưu sớm hơn 5 năm so với công chức là nam giới (thực tế hiện nay, cán bộ nữ khi nghỉ hưu thường có bậc lương thấp hơn 2 bậc so với cán bộ là nam giới có cùng quá trình công tác, trình độ và chức vụ khi nghỉ hưu).

Qua sáu năm thực hiện chế độ tiền lương mới, bên cạnh những kết quả đạt được cũng đã bộc lộ một số nội dung bất hợp lý trong chế độ tiền lương hiện hành(4) (bao gồm cả ở các cơ quan Đảng và đoàn thể) cần được các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, đề xuất với cấp có thẩm quyền kịp thời bổ sung, sửa đổi phù hợp với lộ trình cải cách tiền lương đã được Ban Chấp hành Trung ương (khoá X) thông qua tại Hội nghị lần thứ sáu (Kết luận số 20-KL/TW, ngày ngày 28-01-2008)./.

——————-

(1) Ban Chỉ đạo đã thành lập các Đoàn đi nghiên cứu, khảo sát tại 14 cơ quan Trung ương và 07 tỉnh, thành phố.

(2) Kết luận số 40-KL/TW ngày 06-3-2009 có ghi: “Nghiên cứu áp dụng chế độ phụ cấp thâm niên nghề đối với tất cả cán bộ, công chức nhà nước theo lộ trình cải cách tiền lương đã được Hội nghị Trung ương 6 (khoá X) thông qua”.

(3) Pháp Lệnh Cựu chiến binh ngày 07-10-2005.

(4) Đã được nêu trong Kết luận số 40-KL/TW, ngày 06-3-2009 của Bộ Chính trị.

Đỗ Phương Đông
(Nguồn:http://www.tuyengiao.vn)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: